Betaalbaar toerisme in eigen land
Coronie land van melk en honing.
Door Hugo den Boer, DWT 29/04/2006


Coronie wordt altijd als eerste met kokosnoten geassocieerd en sinds enkele weken met de geestenwereld.

Maar Coronie is meer, veel meer. Op een onbepaalde dag kun je het idee opvatten om een welbestede vakantie daar te nemen. Coronie staat voor rust, in de positieve zin van het woord. Constant staat er een heerlijke bries vanaf zee om de warmte te verdrijven en doet de bladeren van de kokospalmen wuiven en ruisen. Maar de muskieten en mampira's laten je in de schemer zeker niet met rust en ook de voorbijrazende voertuigen doorbreken de stilte.

Standjes

Coronie bestaat hoofdzakelijk uit lintbebouwing, waarvan het onderdeel Ingikondre (KM 129) via Totness (KM 140) tot aan Burnside het onafgebroken groen van de Oost-Westverbinding even verbreken. Behalve dat de kokospalmen prominent aanwezig zijn en soms vrijpostig schuin over de weg willen hangen, staan er overal standjes langs de weg waar je kokosolie, printa-bezems, vruchten en parwahoning kunt kopen. Ieder huis heeft wel een sapotille-, manja-, birambi- of mopéboom en de vruchten worden verhandeld.

Kokos
De kokospalm geeft een variatie aan producten. Naast de kokosmelk en het vruchtvlees om te eten, jong of gerijpt, kan je met een tiental noten al een liter kokosolie maken. De bast om de kokosnoot wordt gebruikt om 's avonds te branden waarbij rook vrijkomt die de muskieten verdrijft. Ook gebruiken sommige mensen de bast in gemalen toestand als bemesting van hun grond. De nerven van de takken kunnen van het bladmoes ontdaan worden en ontstaan stevig twijgjes die in een handzame bos bekend staan als printa-bezems en gebruikt worden als natuurlijke plumeau om snel iets af te stoffen.

De fiets

Als je goed oplet, zie je de gemiddelde Coroniaan niet lopen, maar fietsen: jong en oud, man en vrouw. Bij ieder huis staan fietsen. De weg is vlak, want het is deltagebied, dus uitermate geschikt om te fietsen. Coronie kent een lintbebouwing. Zoals Lygia Vriesde, schoolleider van de st. Antoniusschool het zegt "Niets is echt ver, maar lopend toch wel, dus neem je de fiets." Voor toeristen is er (nog) geen gelegenheid om fietsen te huren.

Toeristisch

Wat heeft Coronie te bieden aan zijn gasten? Coronie is een vakantieoord voor het soort toeristen dat op zoek is naar rust: zij die zichzelf kunnen vermaken en kunnen genieten van rust en het beleven van grootmoeders tijd. Coronie is een openluchtmuseum van oude gebouwen waar een verfrissende wind constant waait. Totness bestaat niet alleen uit de Voorstraat, zoals de Oost- Westverbinding in de bebouwde kom genoemd wordt. De achterstraten zijn ook een wandeling waard. Het is mogelijk om boropasi's te nemen door de oude plantages met natuurlijk overal kokospalmen. Aan de zeezijde van de Voorstraat zijn zwampen met brak water en de parwabossen. Daar kun je ook de bijenkasten aantreffen van imkers die parwahoning verzamelen. Het 'strand' van Coronie blijkt bij bezoek geen plaats van zand, maar van klei en dus meer een uitkijkplaats en zeker geen mogelijkheid om te zwemmen.

Idyllisch

Het kan zo gebeuren dat er nog een ezelskar voorbij komt. Vlak voor het centrum van Totness in Mary's Hope staan de gebouwen van het Katholieke bisdom van onder meer de school, de kerk, het zusterhuis, het jeugdgebouw en de paterwoning. De kerk staat er volgens een medewerkster al bijkans 200 jaar. Het schoolgebouw staat er ook al vanaf de opstart in 1895. In 1955 is een nieuwe school gebouwd, maar het oude gebouw wordt nog gebruikt.
Tegen de schemer gaan veel Coronianen langs de weg zitten in groepjes met vrienden op de hoeken of met de familie op een bank voor het huis; kijken. Bij het voetbalveld verzamelen de jongeren zich. Er zijn geen banken, dus het fietszadel is voor de toeschouwer een goede zitplaats.

Vervoer
Met eigen vervoer of een bus naar Totness. Vanuit de stad vertrekt de staatsbus naar Nickerie om 6 uur en om 1 uur en naar Wageningen om 1 uur. De particuliere bussen naar Nickerie (PN) rijden continu van 's ochtends vroeg tot 's middags omstreeks 3 uur en de particuliere bus naar Coronie (PaCo) vertrekt om 10 uur (ma - do) en om 12 uur van de Sophia Redmondstraat.
De bussen die vanaf Ondro Bon in Paramaribo naar het westen rijden, nemen in Totness altijd even een break om de reizigers een sanitaire behoeften te laten doen of een versnapering of drankje te laten kopen. Je stapt uit bij een authentiek houten gebouw aangeduid met een bordje 'Staatslogeergebouw'. Dit gebouw staat in het centrum van Totness en kan voor de toerist dienen als uitvalsbasis om het district te bekijken. Reizigers zonder eigen vervoer kunnen voor de terugreis bij het TCT-kantoor langs voor bus-informatie, want er is geen telefoon. De terugreis naar de stad met een vroege PaCo -bus is om een niet toerist-vriendelijke tijd van 5 uur. Alleen op vrijdag gaat deze bus ook om 1 uur. Er rijden ook dagelijks staatsbussen vanuit Wageningen en Nickerie langs, 's ochtends omstreeks 8 uur en 's middags half drie.

Het Staatslogeergebouw
Naast twee hotels heeft Totness ook een staatslogeergebouw. Voor 25 dollar heb je al een kamer en er worden maaltijden geserveerd, zoals ontbijt en diner voor respectievelijk 5 en 12,50 Surinaamse dollar. De staat van het gebouw en de sanitaire voorzieningen maken niet mogelijk om het een sterrenhotel te noemen. Het logeergebouw heeft zijn eigen charme en sfeer die niet in het westerse systeem van hotelsterren is te vangen. Er is een airco-kamer met eigen douche en toilet voor hen die het gebruik van een gezamenlijk sanitair schuwen.

Voor hoe lang nog?

Rust en authenticiteit zijn wat het idyllisch Coronie karakteriseren. Oude huizen staan op instorten, maar er is nu ook een hang naar om duurzamere woningen van steen te bouwen. Tegenover het logeergebouw verrijst een drie verdiepingen hoog hotel als uitbreiding van een Chinees restaurant. Plaatselijke steenhandelaar Boldewijn verkoopt stenen en cement. Maar zoals het spreekwoord zegt 'timreman oso no abi bangi', zo woont Boldewijn zelf gewoon in een houten huis. Of de sfeer van Coronie nog lang blijft zoals het is, is de vraag. Toeristen moeten niet te lang wachten, voordat alle houten huizen in elkaar storten of vervangen zijn voor ston oso. Ook al gaat dit proces misschien met Coroniaanse snelheid.